Những bài học từ mùa thanh long Bình Thuận rớt giá

Từ tháng 8-2015 đến nay, trái thanh long ở hai huyện Hàm Thuận Nam và Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận rớt giá thảm hại. Thương lái mua với số lượng hạn chế, giá lại quá thấp, nên thanh long bị ứ thừa nhiều, người dân phải chở về làm thức ăn cho bò hoặc đổ ra bờ ruộng. Từ thực trạng này, đã đến lúc phải rút ra những bài học, giải pháp khả dĩ để không còn những mùa thanh long rớt giá.

Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn hai huyện Hàm Thuận Nam và Hàm Thuận Bắc, diện tích trồng thanh long lên tới gần 22.000ha (huyện Hàm Thuận Nam-13.000ha và huyện Hàm Thuận Bắc có khoảng 8.900ha). Những tháng đầu năm đến hết tháng 6-2015, trái thanh long được thương lái thu mua với giá 25.000-27.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm lên tới 35.000 đồng/kg. Thế nhưng, từ đầu tháng 8 đến nay, trái thanh long to, đẹp (loại 1) đã giảm xuống còn 4.500 đồng/kg; còn nếu mua sô (mua không chọn) chỉ có 800 đồng đến 1.800 đồng/kg.

Nguyên nhân của tình trạng trên được xác định là do việc phát triển cây thanh long thiếu quy hoạch chặt chẽ. Các hộ nông dân thấy trái thanh long những năm trước bán được giá nên mở rộng diện tích một cách ồ ạt, dẫn đến cung vượt cầu. Ngoài ra cũng phải kể đến chất lượng trái. Hiện nay, ở 2 huyện này có khoảng 9.000ha cây thanh long bị bệnh đốm trắng (bệnh nấm tắc kè). Bệnh này do loại nấm có nhiều ký chủ, gây hại cho xoài, cây có múi, thanh long và nhiều cây trồng khác, nhưng chưa có thuốc đặc trị, nên lây lan nhanh, gây thiệt hại lớn cho nông dân. Chính vì vậy, hàng chục tấn trái không đủ phẩm cấp, thương lái không mua, nhiều gia đình thua lỗ hàng chục triệu đồng.


Một người dân chở thanh long bán lẻ với giá rẻ sau khi thương lái phá hợp đồng.

Ông Trần Minh Tân, Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Thuận, cho biết: “Từ đầu mùa mưa năm 2009, đầu năm 2010 đến nay, bệnh nấm tắc kè bắt đầu xuất hiện rải rác ở một số vườn thanh long thuộc huyện Hàm Thuận Bắc. Những cành thanh long non khi bị loại nấm này, thì từ 7 đến 10 ngày sẽ chết, khi đó cây không phát triển. Ở trái thanh long, bệnh nấm tắc kè gây ra những mảng nấm phía trên của trái làm trái xấu đi, thậm chí bị thối, không bán được...". Bên cạnh việc cây nhiễm bệnh, nguyên nhân rớt giá còn do thương lái Trung Quốc thâu tóm. Theo những người dân ở đây, lúc ký hợp đồng, họ đặt mua với giá cao. Thế nhưng, khi trái thanh long chín, họ ép giá hoặc không thu mua. Việc này làm cho nhiều nhà vườn ở đây lao đao vì không tìm được chỗ bán.

Bà Lê Thị Oanh ở thị trấn Thuận Nam, huyện Hàm Thuận Nam ngậm ngùi: “Nhà tôi có 3.100 trụ thanh long (tương đương 3,1ha). Hồi đầu năm, thương lái đến ký hợp đồng đặt mua với giá cao. Thế nhưng, khi trái thanh long chín, họ không thu mua nữa. Đầu tháng 8-2015, gia đình tôi phải bán với giá 4.500 đồng/kg. Giá rớt thê thảm, cây lại bị bệnh nấm tắc kè nên chúng tôi cũng bê trễ việc chăm sóc. Thế là vườn thanh long bị thối rễ, khô cành. Cứ tình trạng này thì chúng tôi phải phá cây thanh long để trồng các loại cây khác!”.

Ông Nguyễn Minh Trí, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hàm Thuận Bắc, cho biết: “Thời gian qua, trên cây thanh long xuất hiện bệnh thối rễ, khô cành, bệnh thán thư và đặc biệt là bệnh nấm tắc kè khiến gần chục héc-ta có nguy cơ mất trắng. Hiện tại, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh đang tìm nguyên nhân và có hướng trị bệnh này nhưng cho tới nay vẫn chưa có thuốc đặc trị. Còn việc thương lái thâu tóm ép giá, người dân cần phải biết cách làm ăn phù hợp cơ chế thị trường. Khi thương lái giao kèo hợp đồng với người dân không rõ ràng, người dân không nên cả tin. Chúng tôi cũng đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng ngăn chặn hiện tượng thương lái nhập cư trái phép, ký kết hợp đồng giả mạo, gây lũng loạn thị trường…”.

Đến nay, giá trái thanh long tuy có nhích lên, nhưng vẫn còn thấp so với giai đoạn cuối tháng 6. Để giảm thiệt hại và giúp người nông dân sớm ổn định cuộc sống, gắn bó với cây thanh long, rất mong chính quyền địa phương sớm có biện pháp quy hoạch lại vùng trồng Thanh Long và ngăn chặn việc lũng loạn giá của thương lái. Cùng với đó, phải đẩy mạnh xúc tiến tìm thị trường ổn định cho trái thanh long.

Bài và ảnh: ĐỖ NGỌC THỂ

SHARE THIS

0 nhận xét: